Botontkalking

Door botontkalking, ofwel osteoporose, hebben ouderen meer kans iets te breken. Osteoporose betekent letterlijk poreus bot. De botten verliezen langzaam hun sterkte. Niet iedereen krijgt problemen door botontkalking. Maar soms kan het ook ernstige gevolgen hebben. U kunt zelf veel doen om botontkalking of het verergeren ervan te voorkomen. Botontkalking kan in vaak ook worden behandeld.

Hoe ontstaat botontkalking?

Rond de leeftijd van dertig jaar zijn de botten op zijn sterkst. Daarna neemt de botmassa langzaam af door verlies van kalk. Vanaf de overgang gaat dit bij vrouwen in een versneld tempo. Iedere oudere krijgt in meerdere of mindere mate te maken met botontkalking. Door de overgang is de kans bij vrouwen groter. Daarom wordt osteoporose vaak gezien als een "vrouwenkwaal", maar het komt ook regelmatig voor bij mannen. Problemen treden vooral op als de botten op jonge leeftijd niet voldoende zijn opgebouwd of als de afbraak te snel verloopt. Mensen met bijvoorbeeld vroege overgang, ondergewicht, COPD, te snel werkende schildklier, coeliakie en mensen die langdurig prednison gebruiken hebben meer kans op osteoporose.

Gevolgen van botontkalking

In het begin merkt u niets van botontkalking. Op den duur kan het bot zo verzwakt raken dat er gemakkelijk breuken ontstaan. Door inzakken van de wervels kunt u kleiner worden, krom gaan lopen en rugpijn krijgen. Bij ouderen is osteoporose de belangrijkste oorzaak van breuken, bijvoorbeeld van pols of heup. Een breuk geneest op oudere leeftijd moeilijk en kan leiden tot invaliditeit of zelfs overlijden.

Wat kunt u zelf doen?

• Zorg voor voldoende beweging. Beweging die de botten belast, zoals (hard)lopen, tennissen en dansen, stimuleert de aanmaak van bot.
• Rook niet. Roken verhoogt de kans op osteoporose.
• Zorg voor voldoende kalk in de voeding: per dag een halve liter melk of melkproduc-ten en een plak kaas. Of gebruik kalktabletten.
• Zorg voor voldoende vitamine D. Vitamine D bevordert de opname van kalk in het bot. Vitamine D wordt ook in de huid aangemaakt onder invloed van daglicht. Voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven, vrouwen die een sluier dragen en vrouwen ouder dan 50 en mannen ouder dan 70 jaar is dit niet genoeg. Aan hen wordt aanbevolen om dagelijks een tablet met 10 mcg vitamine D te gebruiken.
• Wees matig met alcohol: maximaal 1 glas per dag voor vrouwen en 2 voor mannen.
• Vermijd vallen, vooral op oudere leeftijd. Hiermee voorkomt u geen osteoporose, maar wel het allervervelendste gevaar ervan: botbreuken. Door bijvoorbeeld losse vloerkleedjes, gladde badkamervloeren en steile trappen te vermijden wordt de kans op vallen kleiner.

Behandeling van botontkalking

Preventie is de beste behandeling van osteoporose. Juist als er al sprake is van botontkalking voldoende helpen medicijnen, kalk, vitamine D en lichaamsbeweging botbreuken te voorkomen.

Kijk voor meer informatie over osteoporose op www.osteoporose.nl of neem contact op met patiëntenvoorlichting van het St. Anna Ziekenhuis, geopend op maandag tot en met donder-dag van 9.00 - 16.00 uur en vrijdag van 9.00 - 12.30 uur. Telefoon: 040-286 4874, email: patiëntenvoorlichting@st-anna.nl.

Februari 2010