Voorlichtingsprogramma hartrevalidatie

In deze informatie vertellen wij je meer over de informatiebijeenkomsten van het hartrevalidatieprogramma in het Anna Ziekenhuis.

De behandelmethoden voor ziekten van de kransslagaders en kleppen van het hart zijn de laatste twintig jaar aanzienlijk veranderd en verbeterd.
Zo verbleef men 25 jaar geleden met een hartinfarct ongeveer een maand in een ziekenhuis en is men nu gemiddeld binnen een week al weer thuis.
Ook de opnameduur bij een bypassoperatie of dotterbehandeling is aanzienlijk verkort. Er blijft hierdoor weinig tijd over om alle informatie te geven aan patiënten. Bovendien blijkt dat mensen zo kort na een infarct of operatie zoveel te verwerken hebben dat ze de informatie die dan gegeven wordt niet voldoende kunnen onthouden. De echte vragen komen pas na ontslag uit het ziekenhuis.

Doel van het voorlichtingsprogramma

Juist voor mensen zoals jij, die te maken krijgen met hartrevalidatie, blijkt het van groot belang om goed geïnformeerd te zijn. Het betreft hier mensen die een hartinfarct hebben gehad, een dotterbehandeling met stentplaatsing, een bypass- of klepoperatie, hartfalen of boezemfibrilleren.
Het betreft tevens mensen met angina pectoris, dit zijn klachten die veroorzaakt worden door te kort schietende bloedvoorziening naar de kransslagaders. Deze informatie kan je helpen bij de verwerking van het gebeurde en bij het op verantwoorde wijze weer oppakken van de taken in het gezin, werk en vrije tijd.

Tijdens de hartrevalidatie proberen we het risico voor hart en vaten in de toekomst te minimaliseren, door jou meer te leren over de risicofactoren en hoe jij die zelf kan beïnvloeden. Vrijwel iedere hartpatiënt zal in het voorlichtingsprogramma zijn eigen risicofactoren herkennen of leren kennen.

Het doel van het voorlichtingsprogramma is dan ook:

  • risicofactoren herkennen die voor jou van toepassing zijn;
  • haalbare doelen stellen om jouw leefstijl aan te passen; 
  • oppakken van jouw plaats in het gezin, vrije tijd en werk.

Organisatie van het voorlichtingsprogramma

Het voorlichtingsprogramma wordt verzorgd door verschillende specialisten van het Anna Ziekenhuis. Het programma bestaat uit vijf info-modules. Per bijeenkomst komen er steeds twee modules aan de orde. De bijeenkomsten worden verzorgd door:

  • cardioloog en fysiotherapeut; 
  • sportarts en diëtist; 
  • medische psychologie

Deelname

Het beste moment voor jou om deel te nemen aan het voorlichtingsprogramma is kort na ontslag uit het ziekenhuis. Dit geldt voor de meeste patiënten. Bij een eventuele wachtperiode voor een bypassoperatie of dotterbehandeling is deelname aan dit programma een goede overbrugging.
Jij kan iedere twee weken instromen in het programma. Geadviseerd wordt om alle bijeenkomsten te bezoeken; alle aspecten zijn namelijk onlosmakelijk met elkaar verbonden in het proces van ziek-zijn, behandeling en nazorg.
Tevens raden wij jou aan om samen met jouw partner of anderszins betrokken persoon te komen.

Tijdstip en plaats bijeenkomsten

De bijeenkomsten worden om de twee weken gehouden op een maandagof donderdagmiddag, van 16.00 tot 17.15 uur in het Anna Ziekenhuis.

Inhoud bijeenkomsten

Het centrale thema is: "Verder na een hartziekte! Gedragsverandering naar een leefstijl die enerzijds de risico's minimaliseert en anderzijds zo min mogelijk beperkingen oplevert".
De opbouw van de bijeenkomsten is in grote lijnen gelijk. Allereerst zal er per info-module een lezing van circa 20 minuten gegeven worden door de deskundige. Vervolgens wordt iedereen in de gelegenheid gesteld vragen te stellen en is er ruimte en tijd voor discussie. Dit laatste gebeurt op een informele manier. Hieronder worden de vijf info-modules in het kort beschreven.

Cardiologie
De cardioloog bespreekt de medische kant van het hartinfarct, de dotter/ stentbehandeling en de bypass- of klepoperatie.

Fysiotherapie
Er wordt een toelichting gegeven op het onderdeel fysiotherapie ofwel de module FIT-kort of FIT-lang. Daarnaast worden praktische mogelijkheden besproken om zelf lichamelijk actief te blijven.

Sportgeneeskunde
De sportarts bespreekt het belang van bewegen voor hartpatiënten en geeft hieromtrent praktische adviezen. De volgende onderwerpen komen aan bod:

  • Risico's van lichamelijke inactiviteit
    Lichamelijke inactiviteit blijkt een van de belangrijkste risicofactoren te zijn voor hart- en vaatziekten.
  • Lichamelijke activiteiten die goed zijn voor het hart
    Er zijn zeer veel mogelijkheden om invulling te geven aan een meer actieve levensstijl. Sport is daar een van, maar fietsen naar het werk en andere activiteiten in het gewone leven zijn ook uitstekend.

Diëtetiek
De voedingskundige bespreekt het belang van goede voeding in relatie tot hart- en vaatziekten. De volgende onderwerpen komen aan bod:

  • Vetten, verzadigde vetten en cholesterol
    Ongunstige vetverhoudingen in het bloed zijn gerelateerd aan de kans op hart- en vaatziekten. De hoeveelheid vet en de verschillende soorten vet in de voeding zijn hierop echter relatief weinig van invloed. De hoeveelheden koolhydraten (suiker en zetmeel) daarentegen iets meer. De voedingskundige bespreekt de mogelijkheden om de vetverhoudingen door middel van voeding gunstig te beïnvloeden.
  • Gewicht
    Een goed lichaamsgewicht is van belang in het kader van risico beperking. De voedingskundige bespreekt normen voor het gewicht en de manier om deze normen te bereiken en in stand te houden.
  • Zout
    Teveel zout is niet goed, maar te weinig ook niet. De voedingskundige bespreekt hoe de juiste hoeveelheid zout in de voeding behaald kan worden.
  • Goede voeding
    De principes die gelden voor een evenwichtige goede voeding worden besproken. Deze bespreking is vooral gericht op gevarieerd eten en drinken waarbij voldoende voedingsstoffen binnen komen.  Er worden algemene adviezen gegeven. Je wordt geïnformeerd over mogelijkheden voor verdere begeleiding wanneer voedingsgerelateerde problemen bij jou aanwezig zijn.

Medische Psychologie
In deze bijeenkomst wordt uitgegaan van de risicofactoren bij hartpatiënten. Van iedere risicofactor wordt nagegaan in hoeverre deze door verandering van het eigen gedrag in gunstige zin te beïnvloeden is. Het zal daarbij gaan om gedragsverandering voor de rest van het leven, om een verandering in leefstijl. De (medisch) psycholoog is bij uitstek de deskundige op het gebied van de verandering van het gedrag.

Veel risico gedrag is sterk stress-gerelateerd, bijvoorbeeld roken of (te veel) eten. Door middel van stress vermindering zijn dat soort risicofactoren gunstig te beïnvloeden. De psycholoog kan technieken aanreiken om zelf de stress te verminderen en wat beter in de hand te krijgen. Dat soort technieken worden ook wel zelfcontrole technieken genoemd en stellen mensen inderdaad in staat om (weer) meer zelf de controle, de regie over hun eigen lijf en leven ter hand te nemen.
Daarnaast wordt risicogedrag ook bepaald door iemands persoonlijkheid of karakter. Een karaktertype dat bij patiënten met hart- en vaatziekten nogal eens beschreven is als risicovol is het zogenaamde A-type en B-type; een karakter dat zich kenmerkt door een jachtige en gehaaste levensstijl. Mensen met een dergelijke karakterstructuur lijden vaak aan een chronisch tijdgebrek en zijn (daardoor) ook snel geïrriteerd.

Er wordt ten slotte ingegaan op wanneer het zinvol is om de medisch psycholoog in te schakelen en wat de medisch psycholoog voor jou aan mogelijkheden heeft.

Heb je nog vragen?

Heb je na het lezen van deze informatie nog vragen die betrekking hebben op het voorlichtingsprogramma, dan kan je je wenden tot de afdeling fysiotherapie, telefoonnummer 040- 286 48 31.