Kaakcorrectie

Inleiding

Deze informatie is bedoeld voor mensen die in aanmerking komen voor een kaakcorrectie. De informatie gaat over de voorbereiding op de operatie, de operatie zelf, de periode na de operatie, de risico's en het herstel. Omdat er verschillende operatietechnieken bestaan om een afwijking te corrigeren, zullen niet alle beschreven onderdelen op u van toepassing zijn.

Het is raadzaam om deze folder te lezen voordat u op het spreekuur van de kaakchirurg komt. U bent dan in grote lijnen al op de hoogte van de gang van zaken bij een kaakoperatie. Ook is het gemakkelijker om vragen te stellen over alles wat u nog graag wilt weten. Een tip is om uw vragen van te voren op te schrijven.

Op het spreekuur bespreekt de kaakchirurg met u de reden om te opereren, de te volgen behandeling en de risico's. Dit gesprek stelt u in staat zelf mee te beslissen over de behandeling. Aarzel niet vragen te  stellen over uw behandeling.

Waarom kiezen voor een kaakoperatie

Een afwijking in de stand van de tanden en kiezen wordt doorgaans behandeld door een orthodontist. Dit is een tandarts, gespecialiseerd in groei en ontwikkeling van het gebit, kaak en gezicht, die een afwijkende stand van het gebit kan corrigeren.

Vaak is een behandeling door een orthodontist alleen voldoende. Maar wanneer er grote verschillen zijn tussen de stand, de vorm of de afmeting van boven- en onderkaak, kan een operatie door een kaakchirurg nodig zijn om de kaken in de goede stand te zetten.

In deze gevallen is een gecombineerde behandeling door een orthodontist en een kaakchirurg nodig om tot een goed resultaat te komen. Afwijkingen in het gebit gaan namelijk vaak samen met afwijkingen van de kaken. De orthodontist en de kaakchirurg overleggen welke behandeling in uw geval het beste resultaat zal geven.

Voorbereiding

De kaakchirurg en de orthodontist stellen gezamenlijk het behandelplan op. Hierbij maken ze gebruik van röntgenfoto's, dia's en een afdruk van het gebit. Vaak is het nodig dat de orthodontist de tanden en de kiezen voor de operatie in een rechte lijn brengt. U moet in dat geval voor een periode van gedurende één à twee jaar een vaste beugel dragen om de tanden en kiezen in de juiste stand te krijgen. Overigens blijft die beugel tijdens en na de operatie gewoon zitten. Deze wordt niet verwijderd.

Het definitieve plan voor de operatie wordt vastgesteld nadat alle bijzonderheden over de operatie, het verblijf in het ziekenhuis en de herstelperiode met u zijn besproken. U heeft dan de gelegenheid vragen te stellen om een goed begrip te krijgen van de hele behandeling. De behandeling begint niet voordat u volledig bent ingelicht over wat de voorgestelde behandeling inhoudt en u toestemming hebt gegeven.

Ook zal voor de operatie bloedonderzoek plaats vinden.

De operatie vindt plaats onder algehele anesthesie in de operatiekamer. Het is voor u van belang dat u de informatie ‘Anesthesie en pijnbestrijding rondom een operatie’ van te voren goed doorleest in verband met de voorbereidingen op de narcose.

Alle stappen worden duidelijk uitgelegd in een animatie. Deze kunt u vinden op https://youtu.be/Y1qqOB4q2qw. Ter voorbereiding kunt u deze opzoeken en kijken.

De operatie

In de operatiekamer brengt de anesthesioloog of de anesthesie-assistent een infuusnaald in een ader van uw hand of uw arm. Door de infuusnaald wordt een slaapmiddel ingebracht. Hierdoor valt u in slaap. Het infuusnaaldje zal meestal tot de volgende morgen op zijn plaats blijven.

Tijdens de operatie krijgt u ook al medicatie voor de pijn.

Als een ingreep aan de bovenkaak nodig is, wordt tot enkele uren na de ingreep een neus-maag sonde achtergelaten. Deze wordt meestal op de dag van de ingreep in de avond weer verwijderd.

De volgende operaties kunnen uitgevoerd worden:

  1. Operatie aan de onder en/of bovenkaak
  2. Verbreding van de bovenkaak door operatie

Operatie aan de onder- en/of bovenkaak

Bij de operatie wordt de kaak verlengd, ingekort of gedraaid. De operatie aan de onder- en/of bovenkaak vindt plaats via openingen in het
tandvlees. Er komen dus geen zichtbare littekens in de huid van het gezicht. Na verplaatsing worden de botdelen direct met kleine schroefjes
en plaatjes in de goede stand vastgezet. Op deze wijze wordt het fixeren van de kaken voorkomen. Meestal worden de kaken wel met kleine
elastiekjes tijdelijk op elkaar gezet. Na de ingreep kunt u direct de kaak bewegen en spreken.

Operatiemethode aan de onderkaak
Operatiemethode aan de bovenkaak

Verbreding van de bovenkaak

In het geval van een te smalle bovenkaak kan besloten worden om deze te verbreden. Bij patiënten op jonge leeftijd (tot circa 15 jaar) kan de bovenkaak met behulp van orthodontische apparatuur worden verbreed. Bij patiënten die ouder zijn is in een vroeg stadium van de orthodontische behandeling noodzakelijk om een zogenaamde SARME uit te voeren. Voorafgaand aan deze ingreep wordt door de orthodontist een orthodontisch expansieapparaat (Hyrax) geplaatst in de mond over het gehemelte (zie de plaatjes hieronder).

Tijdens de ingreep door de kaakchirurg wordt de bovenkaak op enkele plaatsen door middel van het aanbrengen van zaagsnedes verzwakt. Door de Hyrax na de operatie langzaamaan uit te draaien wordt de bovenkaak stapje voor stapje breder gemaakt. U start met dit draaien een week na de operatie.

U moet zich daarbij realiseren dat gedurende de verbreding van de bovenkaak een ruimte zal gaan ontstaan tussen beide voortanden. Dit is echter van tijdelijke aard de orthodontist zal tijdens zijn behandeling alles weer in een boog zetten.

Opname in het ziekenhuis

U wordt twee  dagen in het ziekenhuis opgenomen. Dit betekent dat u één nacht in het ziekenhuis blijft. De duur van uw verblijf is afhankelijk van de ingreep en de snelheid van de genezing.

Na de operatie

Pijn
Tijdens de operatie krijgt u al medicatie voor de pijn. De anesthesioloog zorgt dat u ook na de operatie zo min mogelijk last heeft van de pijn ten gevolge van de operatie.

Als u thuis bent na de operatie valt de pijn doorgaans erg mee. In de meeste gevallen is men verbaasd hoe weinig pijn men heeft. Meestal is eerder sprake van ‘ongemak’ dan van pijn. De pijn is gewoonlijk minder dan na het operatief verwijderen van een verstandskies.

Zwelling
Uw gezicht kan na de ingreep dik worden. De mate waarin dit geschiedt verschilt van geval tot geval. De zwelling bereikt gewoonlijk haar hoogtepunt 24 uur na de operatie. Na een week zal de zwelling snel afnemen om binnen de 1 à 2 weken te verdwijnen. Het is echter mogelijk dat enkele weken tot maanden na de operatie uw gezicht nog enigszins opgezet kan zijn.

Tijdens uw verblijf in het ziekenhuis zal alles worden gedaan om het zwellen van het gezicht tot een minimum te beperken. Aangeraden wordt in de eerste dagen na de operatie uw hoofd zoveel mogelijk rechtop te houden, uit bed te gaan en zo veel mogelijk te bewegen. Hierdoor gaat u het zwellen tegen.

Overig

  • Het is normaal dat er na de operatie wat bloed vermengd met speeksel in de mond komt.
  • Tot enkele weken na een operatie aan de bovenkaak kunt u af en toe last hebben van een bloedneus.
  • Hoewel u direct na de operatie weer kunt spreken, zal dit toch wat moeilijker gaan dan normaal, vooral als de boven- en onderkaak met elastiekjes aan elkaar zijn vastgezet. Dit herstelt zich echter spoedig. 

Bezoek
Aangeraden wordt het bezoek in het ziekenhuis te beperken tot de naaste familieleden. Dit is niet alleen in uw eigen belang, maar ook in dat van de bezoekers. De ervaring heeft uitgewezen dat in de dagen direct na de operatie, de mate van de eventuele zwelling bezoekers kan aangrijpen.

Controle afspraak
Na een week is er een controle afspraak bij de kaakchirurg. Als een verbreding van de bovenkaak heeft plaatsgevonden, neem dan ook het sleuteltje mee dat u van de orthodontist gekregen heeft. Deze zal u dan voordoen hoe de Hyrax geactiveerd dient te worden. Vervolgens draait uzelf twee maal per dag het apparaat uit. De orthodontist geeft aan tot wanneer u de Hyrax moet draaien. In de daarop volgende dagen/weken wordt door de orthodontist bepaald wanneer voldoende verbreding is opgetreden. Als de goede breedte is bereikt zal de apparatuur nog gedurende een bepaalde periode in de mond blijven ter stabilisatie van het verkregen resultaat.

Elastieken
Doorgaans worden na een kaakcorrectie elastieken geplaatst tussen de boven en onderkaak. In dat geval zal uiteindelijk de orthodontist bepalen hoe en hoe lang deze gedragen moeten worden. Als een elastiek kapot gaat en u heeft geen nieuwe elastiek of het lukt niet een nieuwe te plaatsen, neem dan contact op met uw orthodontist.

Voeding

Eten en drinken
U moet voldoende drinken na de operatie. Een volwassene heeft per dag ongeveer 2½ liter vocht nodig. Neem vaak kleine slokjes. De verpleegkundige moedigt u zo spoedig mogelijk aan weer gewoon te gaan drinken uit een kop of een glas. Uw kaken worden nooit aan elkaar verbonden, maar u heeft wel een vloeibaar dieet, rijk aan calorieën en eiwitten. Toch kunt u gewicht verliezen. In de eerste twee weken na de operatie kan men soms 2 tot 5 kilo afvallen. Bij ontslag uit het ziekenhuis ontvangt u een dieetvoorschrift. Tijdens uw verblijf in het ziekenhuis en bij eventuele problemen thuis kunt u een  diëtiste raadplegen.

Vloeibare voeding
Er zijn verschillende redenen waarom het noodzakelijk kan zijn, dat u tijdelijk vloeibare voeding gebruikt. Als vloeibare voeding lange tijd, dat wil zeggen langer dan twee weken, gebruikt moet worden is het belangrijk dat de voeding volwaardig is. Dit is bijvoorbeeld het geval na een kaakoperatie.

Een voorbeeld van vloeibare voeding

Ontbijt

  • Pap van volle melk, zoals havermout, Brinta, Bambix, gorte-, rijste- of griesmeelpap
  • Een glas vers geperst sinaasappelsap

's Middags

  • Soep, zonder vulling of met fijngemalen vulling
  • Vla, pudding of pap
  • Appelmoes of andere vruchtenmoes ( eventueel een potje gemixed babyfruit)

's Avonds

  • Gebonden soep of maaltijdsoep zoals erwtensoep, linzensoep, bonensoep, minestronesoep. U kunt deze soep mixen.
  • Mixsoep: zie recept verderop.
  • Pap: zie ontbijt.
  • Vla, pudding, volle yoghurt, vruchtenkwark, Bulgaarse yoghurt, Biogarde, Umer.

Dranken

  • Thee, vruchtensap, frisdrank, energierijke sportdrank.
  • Koffie ‘verkeerd’: weinig koffie met veel volle melk.
  • Volle melk, chocolademelk, anijsmelk, volle yoghurt, karnemelk met suiker, kant en klare yoghurtdrank.
  • Milkshake: van bijvoorbeeld melk, room, ijs, en één van de volgende producten:
    • vruchten of vruchtenmoes
    • (vruchten)limonadesiroop
    • gesmolten chocolade of cacao
    • vanillesuiker
  • Indien alcohol is toegestaan: advocaat met slagroom.
  • Bouillon, vers of van een bouillonblokje. Echter: bouillon levert geen energie (calorieën).

Recepten

Mixsoep

  • Ingrediënten
    • 1 aardappel
    • 1 grote lepel gekookte groenten
    • ½ stukje gaar vlees
    • 1 dl. bouillon
    • 1 klontje boter of margarine
  • Bereiden
    • Maal de ingrediënten met een staafmixer of in een keukenmachine zeer fijn tot een maaltijdsoep. Maak eventueel op smaak met zout, peper, bouillonpoeder of kruiden.

Milkshake

  • Ingrediënten voor 1 glas
    • 1 bolletje roomijs
    • ½ kopje melk
    • 1-2 eetlepels vruchten op siroop
    • 2 eetlepels ongeklopte slagroom
  • Bereiden
    • Vermeng alle ingrediënten in een kom. Mix het geheel met een staafmixer, een handmixer of keukenmachine. In plaats van melk kunt u ook yoghurt, kwark, karnemelk of yoghurtdrank in een milkshake verwerken.

Tips voor meer variatie en extra energie (calorieën)
Gebruik ook eens ijs of luchtige pudding zoals bavarois, chipolata en chocolademousse. U kunt het nagerecht zelf maken maar u kunt ook gebruik maken van kant-en-klare producten.

  • Voeg slagroom toe aan bijvoorbeeld koffie, pap, vla, pudding, yoghurt, chocolademelk, soep en saus. U kunt slagroom het beste opgeklopt gebruiken omdat het dan minder snel een vol gevoel geeft.
  • Voeg een extra klontje boter toe aan de pap.

Meer tips vindt u op de webpagina ‘Advies bij vloeibare voeding na een kaakoperatie’.

 

Gewicht

Mocht de situatie zich voordoen dat u veel gewicht verliest, dan raden we u aan om contact op te nemen met uw arts. Deze kan u dan voor advies doorverwijzen naar een diëtist.

Tanden poetsen

Het is nodig na elke maaltijd zo goed mogelijk de tanden te poetsen. Hiervoor kunt u een zachte tandenborstel gebruiken. Let u er op dat u de borstel direct in contact brengt met de tanden. Daarna moet u de mond goed spoelen met een speciale spoelvloeistof. De mondhygiëniste vertelt u hoe u dit kunt doen. Zij zal u hierbij helpen.

Het herstel

Na de operatie bent u doorgaans 2 weken uit de roulatie. Voor de pijn krijgt u pijnstillers mee. De kaak is dik en gezwollen; daar heeft u veel ongemak van. Na enkele weken is dat geslonken.

De arts zal u een periode regelmatig onderzoeken om de genezing en de stabiliteit van de kaken te controleren. Speciale röntgenfoto's zullen worden gemaakt om veranderingen in de positie van de kaken te kunnen signaleren.

Na ongeveer 6 weken kunt u weer redelijk normaal gaan eten, al blijven de kaken nog wat stijf. Zo nodig krijgt u oefeningen om de kaakbeweging zo snel mogelijk te verbeteren.
Gedurende 6 tot 12 weken na de operatie en opname vindt een poliklinische controle plaats.
Na 2 tot 4 maanden, afhankelijk van de omvang van de ingreep, is de genezing voltooid en de stabiliteit van de kaken verzekerd.
De orthodontist corrigeert de laatste stand van de tanden en de kiezen. Met andere woorden, de puntjes worden op de ‘i’ gezet.

Risico's

Bij een operatie die de stand van de onderkaak corrigeert bestaat een kans dat de splijting van de kaak langs een zenuw loopt. Deze zenuw
bevindt zich midden in de kaak. Dit kan een ander, soms verdoofd, gevoel in de onderlip of het gebied van de kin geven. U kunt dit het beste vergelijken met een verdoving van uw tandarts. Meestal is dit van voorbijgaande aard. In ongeveer 5% van de gevallen is er kans op
gedeeltelijke of blijvende gevoelloosheid. De onderlip gaat dan niet hangen omdat deze functie niet gestoord is.

Een probleem dat na langere tijd kan optreden is ‘de relaps’. Een relaps betekent dat de onder- en of bovenkaak na de operatie langzamerhand iets terugzakt naar de stand van voor de operatie. Een relaps is niet altijd te voorkomen. Vooral bij grote verplaatsingen van
onder- en of bovenkaak bestaat er een kans op relaps.

Mocht u zich zorgen maken over de te verwachten risico's, bespreekt u dat dan voor de operatie met uw kaakchirurg.

Tijdspad

  1. Orthodontie
  2. Operatie
  3. Orthodontie

Heeft u nog vragen?

Deze informatie is niet bedoeld als vervanging van mondelinge informatie, maar als aanvulling hierop. Hierdoor kunt u alles nog eens rustig nalezen.

Heeft u nog vragen, belt u dan tijdens werkdagen, van 08.15 tot 16.15 uur: 
polikliniek kaakchirurgie, telefoon: 040 - 286 48 68.

Of kijk op: www.kaakchirurg.nu