Dysartrie bij volwassenen

St. Anna Logo

Inleiding

In deze folder vindt u meer informatie over de spraakproblemen die u op dit moment ervaart. Het is belangrijk om deze informatiefolder ook aan uw omgeving te laten lezen.

Wat is een dysartrie

Een dysartrie is een spraakstoornis veroorzaakt door een hersen-beschadiging. Het betekent letterlijk: moeilijk kunnen uitspreken. Bij een dysartrie zijn één of meer spieren aangedaan die nodig zijn om te kunnen spreken. Er kan een stoornis zijn in de kracht en coördinatie van de spieren die de stem, ademhaling en spraak aansturen.

Een dysartrie kan zich op verschillende manieren uiten, namelijk:

  • Onduidelijk of onverstaanbaar spreken. Klanken worden weggelaten of vervangen. De spraak kan ook nasaal of eentonig klinken.
  • Een te hoog of te laag spreektempo.
  • Een haperende spraak.
  • Stemproblemen zoals schor of hees klinken. De stem kan lager of hoger klinken dan voorheen.
  • Verandering in de ademhaling, te lang op een adem spreken.

Iedere dysartrie is anders, zowel de ernst als de kenmerken.

Hoe ontstaat een dysartrie

Het ontstaan van de dysartrie kan zowel plotseling als geleidelijk zijn. Dit hangt af van de oorzaak van de spraakstoornis. Denk bijvoorbeeld aan een CVA (beroerte), hersenbeschadiging na een ongeval of een zenuw- of spierziekte.

Behandeling van dysartrie

Als er veranderingen in de spraak opvallen zal de logopedist in consult gevraagd worden. De logopedist zal uw klachten en het beloop hiervan in kaart brengen. De motoriek en de gevoeligheid van de mond en tong zal worden beoordeeld. Daarnaast worden de verschillende aspecten van de spraak in kaart gebracht zoals stem, articulatie en adem. De logopedist zal uitleg geven over uw spraakstoornis en adviezen geven aan u en uw directe omgeving. Logopedie om de spraak te verbeteren zal worden opgestart.

Na ontslag uit het ziekenhuis heeft u mogelijk nog verdere logopedie nodig. Wanneer u naar een revalidatiecentrum of verpleeghuis gaat zal de behandeling daar worden voortgezet. Gaat u met ontslag naar huis, dan zal een logopedist in een praktijk de behandeling overnemen.

De duur van de behandeling hangt onder andere af van het herstel van de dysartrie. In hoeverre de dysartrie zal herstellen is vooraf moeilijk te bepalen.

Algemene adviezen

Wat kunt u zelf doen:

  • Spreek langzaam.
  • Spreek in korte zinnen of steekwoorden.
  • Probeer woorden zo duidelijk mogelijk uit te spreken. Dit kunt u doen door het spreken voor uw gevoel te overdrijven.
  • Zorg voor voldoende pauzes in een zin.
  • Maak oogcontact met uw gesprekspartner.
  • Verander niet te snel van onderwerp.
  • Ondersteun het spreken eventueel met gebaren.
  • Schrijf indien mogelijk uw boodschap op.

Wat kan uw gespekspartner doen:

  • Zorg voor een rustige omgeving. Zet de radio/televisie uit tijdens het gesprek.
  • Neem de tijd voor een gesprek.
  • Maak oogcontact.
  • Laat iemand uitspreken.
  • Vraag om herhaling als u de boodschap niet (goed) verstaan heeft.
  • Vraag zo nodig om het spreektempo te verlagen.
  • Ga zelf niet luider of kinderlijker spreken.
  • Stimuleer het gebruik van gebaren, gezichtsuitdrukkingen en schrijven.
  • Laat het gesprek rusten als u de boodschap na meerdere pogingen niet verstaan heeft. Kom hier later op terug.