Informatie voor patiënten met astma

U heeft de diagnose astma en u bent onder behandeling bij de longarts en longverpleegkundige. Van uw longarts heeft u de eerste informatie gekregen over uw aandoening en de klachten die daarmee samen gaan. In het omgaan met uw aandoening komen er wellicht veel vragen op u af. Deze folder geeft informatie over de meest voorkomende vragen bij astma.

Wat is astma?

Astma is een longziekte waarbij de luchtwegen voortdurend ontstoken zijn. Door deze ontsteking gaat het slijmvlies aan de binnenkant van de luchtpijp takken zwellen en gaan de spieren samentrekken. Hierdoor kan minder lucht door de longen heen en gaat het ademen moeilijker. Tijdens een aanval treden klachten op, zoals: hoesten, piepen en/of kortademigheid. Op langere termijn leidt de ontsteking tot blijvende schade van de luchtwegen.

De ernst van de astma is verschillend van patiënt tot patiënt. Sommige patiënten hebben zelden klachten, bij andere kan astma de dagelijkse activiteiten beperken. Astma is meestal goed te behandelen. Medicijnen kunnen echter de aandoening niet genezen. Met de juiste behandeling en trouw medicijngebruik is de astma wel onder controle te houden en kunnen de klachten verminderen.

Typen astma

Astma is onder te verdelen in 3 typen:

  • astma onder controle
  • astma deels onder controle
  • astma niet onder controle

Dit is afhankelijk van de longfunctie en klachten (hierbij wordt gebruik gemaakt van de ACQ lijst met 7 vragen).

Verschillen tussen COPD en astma

  COPD Astma
Leeftijd Meestal ouder dan 40 jaar Alle leeftijden
Oorzaak Voornamelijk door roken of langdurige blootstelling aan irriterende stoffen

Allergie 

Overgevoeligheid

Erfelijkheid

Klachten Benauwdheid, hoesten en slijm Kortademigheid na blootstelling aan prikkels
Verloop Chronisch en geleidelijk slechter. Luchtwegen onherstelbaar beschadigd Overwegend gunstig met medicatie
Levensverwachting Verminderd. Zeker als men niet stopt met roken Normaal, bij optimale behandeling
Longfunctie Blijvend verminderd, ook bij optimale behandeling Overwegend normaal

Gebruik van uw medicatie

Het is van groot belang dat u uw voorgeschreven medicatie trouw inneemt, ook al heeft u tijdelijk geen klachten (longmedicatie heeft geen verslavend effect). Maak van uw medicijngebruik een vaste gewoonte, bijvoorbeeld door uw medicatie altijd te nemen bij de maaltijden.

Verder vragen we u een actueel medicijnpaspoort te vragen bij uw apotheek, en dit mee te nemen bij iedere zorgverlener.

Vragen over het gebruik van (inhalatie)medicatie kunt u stellen aan uw behandelend longarts of longverpleegkundige. U kunt op werkdagen bellen met de polikliniek.

Wat zijn de voordelen van inhaleren?

  • minder dosering nodig dan bij tabletten
  • het medicijn komt op de juiste plaats
  • minder bijwerkingen
  • sneller effect
  • minder kans op infecties
  • kwaliteit van leven verbetert sterk

Tips bij inhalatie

  • Hanteer de juiste techniek.
  • Gorgel met water na elke inhalatie ter voorkoming van kapotte mond en/schimmelinfecties.
  • Doe de inhalatie bij voorkeur vlak voor de maaltijd ter voorkoming van heesheid.
  • Volg de voorgeschreven schoonmaaktips voor de inhalatoren en eventueel de voorzetkamer strikt op en maak deze wekelijks schoon.
  • Hou vaste tijden aan voor het inhaleren.
  • Neem voldoende tijd om te inhaleren.

Neem in de volgende situaties contact op met de longverpleegkundige:

  • bij aanhoudende heesheid;
  • bij een kapotte mond en/of schimmelinfectie.

Elektrische vernevelaar

De richtlijnen voor gebruik en onderhoud van de elektrische vernevelaar heeft u onlangs ontvangen. Mocht u daar nog vragen over hebben neem dan contact op met uw leverancier Romedic. Vragen over het vernevelen kunt u stellen aan de longverpleegkundige.

Stoppen met roken

Stoppen met roken loont. Stoppen is van essentieel belang om uw klachten te verminderen en het ziekteproces te vertragen. De schade aan uw longen is niet meer te herstellen, maar door te stoppen met roken voorkomt u in ieder geval dat uw longen nog verder achteruit gaan. Stoppen met roken is niet gemakkelijk, maar toch geldt: iedereen kan stoppen. Om u hierbij te begeleiden is het mogelijk een programma stoppen met roken te volgen in het Anna Ziekenhuis.

De rook-stop-polikliniek
Het Anna Ziekenhuis heeft een rook-stop-polikliniek, waar rokers begeleid worden bij het stoppen met roken. De rook-stop-polikliniek verleent zorg op maat. Advisering, ondersteuning en begeleiding zijn hierbij de sleutelbegrippen. Bij interesse hiervoor kunt u tijdens werkdagen contact opnemen met de longverpleegkundige voor meer informatie.

Voeding

Een goede lichamelijke conditie is voor u belangrijk, evenals het op gewicht blijven. Ongewenst gewichtsverlies komt regelmatig voor. U verbruikt extra energie vanwege uw longziekte waardoor dit gewichtsverlies vaak ten koste gaat van spiermassa en vetmassa. U verliest hierdoor kracht in uw ademhalingspieren, arm- en beenspieren.

Hierdoor gaat uw ademhaling moeilijker en wordt u sneller moe bij het uitvoeren van uw dagelijkse activiteiten. Controleer uw gewicht dus eenmaal per week op een vast tijdstip en op dezelfde weegschaal. Gebruik minimaal 3 maaltijden per dag met voldoende gevarieerde voeding. Als u eiwitrijke voeding en/of bijvoedingen gebruikt en hier vragen over heeft, kunt u bellen met uw diëtiste. Neem bij ongewenst gewichtsverlies contact op met uw longverpleegkundige.

Mocht u vanwege klachten opgenomen zijn geweest in het ziekenhuis, dan zal zo nodig een diëtiste in de thuissituatie contact met u opnemen. Het gebruik van de bijvoeding en de effecten daarvan zal dan door de diëtiste met u besproken worden.

Beweging

Bewegen kan astma-klachten nooit helemaal wegnemen, uw longinhoud wordt er niet groter door. Maar bewegen kan de klachten wel verminderen. Door te bewegen wordt de spierkracht vergroot en uw algehele conditie en de conditie van de longen verbetert. Minder bewegen betekent stilstand en stilstand is achteruitgang. Blijf dus bewegen!

Leefregels:

  • Neem de trap in plaats van de roltrap en de fiets in plaats van de auto.
  • Bepaal uw eigen tempo.
  • Verdeel de inspanning.
  • Maak het bewegen tot een vast onderdeel van de dag.
  • Zorg voor regelmaat, neem voldoende rustmomenten en maak zo nodig een dagindeling.
  • Zoek ontspanning in een hobby of lidmaatschap van een vereniging. Sport is vaak leuker samen met anderen.

De longverpleegkundige

De longverpleegkundige is een verpleegkundige die zich heeft gespecialiseerd in aandoeningen van de luchtwegen, in het bijzonder astma en COPD. Bij haar kunt u terecht met alle vragen of problemen, die te maken hebben met uw aandoening.

Wat kan de longverpleegkundige voor u doen?
De behandeling en/of de leefregels bij astma en COPD kunnen ingrijpend zijn. De longverpleegkundige biedt u een laagdrempelige, en ook ruime ondersteuning en begeleiding bij het halen van de zes behandeldoelen. Ze helpt u bij de onderwerpen die hiervoor aan bod gekomen zijn. U kunt hierbij denken aan:

  • kennis van het ziektebeeld;
  • omgang met uw aandoening;
  • leefregels;
  • begeleiding bij het stoppen met roken;
  • signalering bij luchtweginfecties;
  • uitleg over inhalatiemedicatie;
  • verwijzingen;
  • uitleg bij zuurstofgebruik;
  • groepsgewijze educatie.

U ontvangt een informatiefolder over de longverpleegkundige waar alle informatie in vermeld staat.

Toename van klachten

De volgende leefregels zijn van belang bij verergering van uw klachten, zoals: toenemende vermoeidheid, kortademigheid bij grotere inspanning (bijvoorbeeld traplopen), toename van hoesten, afname van uw eetlust en knijpend gevoel op de borst.

  • Zoek meer balans tussen rust en inspanning.
  • Neem voldoende vocht om het eventuele slijm vloeibaar te houden.
  • Als u een flutter of treshold heeft, kunt u hiervan meer gebruik maken in combinatie met het huffen.
  • Bij een verminderde eetlust kunt u beter frequenter eten in kleinere hoeveelheden.
  • Escape medicatie inzetten. 

Als de klachten aanhouden of verergeren kunt u contact opnemen met uw longverpleegkundige. U kunt ook contact opnemen met uw huisarts.

Hieronder vindt u een overzicht met telefoonnummers van verschillende instanties.

Naam Telefoonnummer
Longarts 040 - 286 48 71
Ergotherapie 040 - 280 84 80
Afdeling diëtetiek 040 - 286 40 50
Afdeling fysiotherapie 040 - 286 48 31
Romedic 043 - 365 0256
Hornerheide 0475 - 587 587
Linde 088 - 327 62 76
Westfalen Gassen 0570 - 636 745
TopSupport 040 - 286 41 44

Luchtgenoten:

Marian Vonk, secretaresse patiëntenvereniging

Nelly Klerx, adviseur/ex-longverpleegkundige

 

040 - 285 55 88 info@luchtgenoten.nl

06-38765926 nellyklerx@yahoo.com

Niet-reanimeren/ niet-beademen beleid

Wellicht is er tijdens uw bezoek aan de longarts of tijdens een mogelijke ziekenhuisopname met u gesproken over een niet-reanimeren/nietbeademen beleid. U kunt de folder niet-reanimeren/niet-beademen raadplegen en uw vragen stellen tijdens uw volgende polikliniekbezoek bij de longarts. Zo kunt u tot een voor u passende beslissing komen.

Beschikbare folders

Folders die het Anna Ziekenhuis in gebruik heeft over uw aandoening:

  • Huisstofmijtallergie
  • Poliklinische longrevalidatie, sneller op adem komen
  • De Longverpleegkundige
  • Luchtgenoten
  • Rook stop polikliniek
  • Dagboek stoppen met roken
  • Zuurstof gebruik thuis en onderweg
  • Uw longaandoening in relatie tot uw seksualiteit
  • Slaaphygiëne 
  • Hyperventilatie 

Al onze folders kunt u ook terugvinden op onze website.

Nuttige internetsites

Voor meer kennis en informatie over uw aandoening kunt u ook terecht op de volgende internetsites:

Ook kunt u contact zoeken met de vereniging Luchtgenoten om ervaringen en kennis uit te wisselen. De vereniging Luchtgenoten werkt samen met afdeling longgeneeskunde.

Maak ook uw ziekte en beperkingen bespreekbaar bij uw omgeving en onderhoud uw sociale contacten.

Trek bij problemen tijdig aan de bel!