Niersteenvergruizer

In overleg met jouw uroloog is besloten dat de steen in jouw nier of urineleider behandeld gaat worden met de niersteenvergruizer. Opname in het ziekenhuis is niet nodig. In deze informatie lees je meer over een behandeling met de niersteenvergruizer. Het is goed je te realiseren dat de situatie voor jou persoonlijk net iets anders kan zijn dan hier is beschreven.

Als jouw gezondheidstoestand tijdens de wachtperiode verandert, laat ons dit dan weten. Ook als je de steen hebt uitgeplast moet je dit aan ons melden, zodat wij onze behandeling hierop zo nodig kunnen aanpassen.

De niersteenvergruizer

De niersteenvergruizer is een apparaat dat met schokgolven energie opwekt. Deze energie wordt geconcentreerd in één punt. Je ligt op een met water gevuld kussen. Soms wordt het apparaat tegen het lichaam geschoven. Door de energie te concentreren ter plaatse van de steen, wordt deze vergruisd tot zeer kleine deeltjes. Deze steendeeltjes kun je via de natuurlijke weg uitplassen.

Voorbereiding

Tijdens de behandeling worden onder röntgendoorlichting opnames gemaakt van de steen in de nier of de urineleider. Om de steen goed in beeld te brengen, moeten de darmen leeg zijn. Als dit nodig is, krijg je hierover aanwijzingen van jouw uroloog. Deze zal dan laxeermiddelen voorschrijven.

Voor de behandeling hoef je niet nuchter te zijn. Je kunt dus op de dag van jouw behandeling gewoon eten en drinken zoals je gewend bent. De uroloog schrijft jou pijnstillers voor, deze moet je 1 uur voor de behandeling innemen. Als je medicijnen gebruikt, bespreekt jouw uroloog met jou welke medicijnen je niet meer mag gebruiken in verband met de behandeling.

Wanneer je bloedverdunnende medicijnen gebruikt, bespreekt jouw uroloog met jou of deze wel of juist niet gestopt moeten worden voor de behandeling. Doe dit nooit op eigen initiatief!

Ben je zwanger of bestaat de kans dat je zwanger kunt zijn? Bespreek dit.  De behandeling moet dan worden uitgesteld. Tijdens het onderzoek is er de mogelijkheid om muziek te luisteren via jouw eigen mobiele telefoon.

Neem voor de zekerheid een extra ondergoed mee.

De behandeling

Je mag op de afgesproken dag en tijd plaatsnemen in de wachtruimte bij de poliklinische behandelkamer (pbk), route 47. 

Je hebt dan al pijnstilling ingenomen, welke de uroloog vooraf aan jou heeft voorgeschreven. Soms wordt er direct voor de behandeling nog een foto gemaakt om de precieze plaats van de steen te bepalen.

De laborant komt jou halen en vraagt jou om je deels uit te kleden. Daarna kun je op het apparaat gaan liggen met jouw nierstreek naar de vergruizer. Soms moet je op jouw buik gaan liggen. Bijvoorbeeld wanneer de steen laag in de urineleider zit. Om goed contact tussen lichaam en apparaat te garanderen, brengen wij een ruime hoeveelheid lauw water tussen jou en de vergruizer aan. Het opsporen van de nierstenen gebeurt met röntgenstralen en ultrageluidsgolven (echo). Deze geluidsgolven kun je niet horen.

De niersteenvergruizer richt een hoge concentratie schokgolven op de niersteen. Deze schokgolven zijn wel hoorbaar als harde tikken. Hierdoor valt de niersteen uiteen in gruis. De behandeling tast de omringende weefsels en organen nauwelijks aan. De schokgolven kunnen enigszins pijnlijk zijn. De meeste patiënten ervaren deze als stevige tikken op de plaats waar de schokgolven gericht zijn en een zeurend gevoel in buik en/ of rug. Als je tijdens de behandeling pijn hebt, kunnen wij deze met medicijnen verhelpen. Dit kan via een injectie of infuus gebeuren.

De duur van de behandeling is afhankelijk van de grootte en plaats van de steen. Meestal duurt de behandeling 30 tot 60 minuten.

Nazorg

Je mag kort na de vergruizing weer naar huis. Het is voor sommige mensen niet prettig om zelf naar huis te rijden. Daarom adviseren wij jou om vooraf vervoer te regelen.

Het is goed om veel te drinken en te bewegen. Dit bevordert een snelle afvoer van het gruis. Je moet dit echter niet forceren. De volledige lozing van het steengruis kan enkele weken duren. Het gruis en eventuele steentjes die je uitplast, moet je opvangen voor onderzoek. De uroloog licht jou hier tijdens de behandeling over in.

Na enkele weken kom je op controle bij jouw uroloog. Deze controleert met een foto het effect van de vergruizing. Vooral bij grotere stenen komt het regelmatig voor dat de steen niet in één keer volledig vergruist. Houd in dat geval rekening met een herhaling van de behandeling.

Bijwerkingen

  • Omdat je de vergruisde steendeeltjes langs de natuurlijke weg uitplast, kan het zijn dat je koliekpijnen krijgt (krampende pijn vanuit de zij uitstralend naar de onderbuik). Je krijgt een recept mee voor medicijnen die deze kolieken verhelpen. Als deze medicijnen de pijn niet onderdrukken, kun je contact opnemen met jouw behandelend arts.
  • Het steengruis kan de binnenzijde van de nier licht beschadigen. Hierdoor ontstaat een tijdelijke bloeding. De urine is daarom bij vrijwel iedereen na de behandeling tijdelijk rood gekleurd. Dit is niet verontrustend of gevaarlijk.
  • Door de schokgolven kan de huid beschadigen. Dit ziet er uit en voelt aan als een schaafwond. Deze wond geneest binnen enkele dagen.
  • Sommige patiënten krijgen na de ingreep lichte koorts. Meestal komt dit voor bij patiënten die voor de behandeling al een urineweginfectie hadden. In dit geval moet je volgens voorschrift enkele dagen antibiotica gebruiken om de infectie te bestrijden.

Wanneer moet je direct contact opnemen?

In de volgende situaties is het belangrijk dat je contact opneemt:

  • Als de pijn, ondanks de voorgeschreven medicijnen, niet uit te houden is;
  • Als je boven de 38,5 graden Celsius koorts krijgt;
  • Als jouw urine na 1 week nog helder rood gekleurd is;
  • Als je niet meer kunt plassen;
  • Als je veel stolsels uitplast.

Je kunt tijdens kantooruren contact opnemen met de polikliniek urologie, telefoonnummer 040 - 286 48 65. Buiten kantooruren en in het weekend kun je contact opnemen met de afdeling spoedeisende hulp (SEH), telefoonnummer 040 - 286 48 34.

Verhindering

Als je door ziekte of een andere reden niet naar jouw afspraak kunt komen, neem dan zo snel mogelijk contact op met de polikliniek urologie. In jouw plaats kan dan een andere patiënt worden geholpen. Dit geldt ook als je van tevoren jouw steen hebt uitgeplast.